Open main menu

Лъэпкъ Зэгуэтхэр, ЛъЗ — дунейпсо лъэпкъхэм я организациэ, дунейр хъумэным шъхьакӀэ теухуауэ, къэралхэр нэхъ зэрӀыгъыным, зэгуэтыным пылъу.

Лъэпкъ Зэгуэтхэр
Организация Объединённых Наций
United Nations
Nations Unies
Naciones Unidas
联合国

الأمم المتحد

Нып
Flag of the United Nations.svg
Дэмыгъэ
Emblem of the United Nations.svg
United Nations Members.svg
Лъэпкъыгъуэм и типыр Дунейпсо лъэпкъыгъуэ
ЗэхуэсыпӀэр Ниу Йорк, АШЗ
Хэтхэр Къэрал 192
Нэхъышъхьэ тхьэмадэ КӀэрей Республикэ Пан Ги Мун
Нэхъ. Асс. и тхьэмадэ Ливиэ Али Трейки
Лэжьыгъэбзэр Инджылыбзэ, хьэрыпыбзэ, эспаныбзэ, хъутеибзэ, урысыбзэ, фрэнджыбзэ
Щыхалъхьар 1945 жэпуэгъуэм и 24

Официал сайтыр

И лэжьыгъэмрэ зыпылъымрэ зэфӀэзгъувахэр ЕтӀуанэ дунейпсо зауэр ( ЕДЗ ) щекӀуэкӀым, антигитлер коалициэм шъхьэщытахэм. ЦӀэ «Лъэпкъ Зэгуэтхэр» япэреуэ щытраӀуар Лъэпкъ Зэгуэтхэм я Декларациэм 1 щӀышылэм 1942 гъэм Ӏапэ здыкӀадзам

ЛъЗ-м и Хабзэр къэщыдэкӀауэ арэзыуэ щалъытар Сан-Франциско зэхуэсым, мэлыжьыхьым къыщыкӀэдзауэ мэкъуауэгъуэм нэгъуэнэ щекӀуэкӀам 1945 гъэм, а гъэми Ӏапэ щыкӀадза 26 мэкъуауэгъуэм, къэрал 51 я щыщ нэхъышъхьа-къыхагъэкӀахэм. Махуэ Хабзэм лэжьэн щыкӀидзар ( 24 дэпуэгъуэ ) Лъэпкъ Зэгуэтхэм я Маху къалъытэ.

ЗэрзэхэтырEdit

 

ЛъЗ-м и Нэхъышъхьэ АссамблеэEdit

Зэчэнджэшыным, унафэ къыдэгъэкӀыным и нэхъышъхьу щыт. Нэхъышъхьэ Ассамблеэм дунейпсом и лъэпкъхэм сакъыгъу пылъыныгъэ яӀану, зэгурыӀуэныгъэкӀэ зэхэтыным пылъхэ; Хъумэным и Хасэм зэрахъуэкӀыу хэтхэр хехыр, Социал-Экономикэ Хасэм хэтхэр. Хъумэным и Хасэм и лъэӀуэгъуэкӀэ ЛъЗ-м и нэхъышъхьэ Тхьамадэр хехыр; Хъумэным и Хасэм дэкӀыгъу ЛъЗ-м и Дунейпсо Мэхьчэмэм хэтхэр хахыр; дунейпсом и эконономикэ, социал, културэ, гуманитар лъэжьыгъэхэм пылъ, пэмыкӀ ӀанатӀэхэри иӀа ЛъЗ-м и ХабзэмкӀэ къытелъхьауэю

Нэхъышъхьэ Ассамблеэм и лэжьэныр сессиурэ ёкӀуэкӀыр. Регулару, специалу, гузэвэгъуэ сессиурэ иригъэкӀуэкӀыфху.

Гъэ сессиэр Ассамблеэм щыкӀидзэр ещэнэрей блышъхьэм фокӀадэ-мазэм, Нэхъышъхьэ Ассамблеэм и тхьамадэм зэӀуиху, шъхьащыту (иэ нэрыбгэ 21-м щыщ къыдэӀапыкъу ипӀэм иувэфхэм ящыщ зы)

Хъумэным и ХасэEdit

Дунейпсом хуэсакъын-зэгурыӀуэныгъэм и Ӏадэбыр шхьарылъ; и унафэм ЛъЗ-м хэт Хасу хъуар едэӀун хуэй.

Хъумэным и Хасэм 15 шъхьарыс нэрыбгу: Хасэм щыщ 5 - зэрамхъуэкӀхэм ящыщ (Китай, Фрэндж, Британиэшхуэ, АШЗ, Урысей) адрей пшъыхэр хахурэ Хасэм хагъыхьу щытхэ.

СекретариатырEdit

Къэрал бжыгъэм ящыщ лэжьакӀу зэхэт, ЛъЗ-м унафэ, программэ къыдигъэкӀхэм елэжьху. Я зэхуэсыпӀэ-нэхъышъхьэхэр ЛъЗ-м и нэхъышъхьэ унэхэм кӀэт Ньу-Йоркым, Женевэм, Венэм пэмыкӀхэми.

Секретариатым шъхьащытыр ЛъЗ-м и Нэхъышъхьэ Тхьэмадэр

Нэхъышъхьэ ТхьэмадэрEdit

Секретариатым шъхьащытыр Нэхъышъхьэ Тхьэмадэ, Ассамблеэ Нэхъышъхьэм хихыр Хъумэным и Хасэм и лъэӀуэгъуэкӀэ, Тхьэмадэр илъэситхукӀэ хахыр, яужкӀэ иджыри хахыжьыфину етӀуану пӀалъэ иӀу.

ЦӀэр Къэралыр Щытетар
1. Тругве Халвдан Ли   Норвегэ 1946–1952
2. Даг Хаммаршелд   Шуэц 1953-1961
3. У Тан   Бирмэ 1961-1972
4. Курт Валдхайм   Аустрэ 1972-1982
5. Хъавиер Перес де Куэйар   Перу 1982-1992
6. Бутрос Бутрос-Гали   Мысыр 1992-1997
7. Кофи Аннан   Гана 1997-2007
8. Пан Ги Мун   Ипшъэ Корей 2007-къыздынэс

Пэмыкl Организациэ ХэтхэрEdit

ТехьэпӀэхэрEdit